Barwniki rozpuszczalne
Wyroby spirytusowe tworzą powłoki wskutek odparowywania rozpuszczalnika. Wyroby te produkuje się jako lakiery, politury i emalie. Odznaczają się one krótkim czasem wysychania (10-60 min). Są przystosowane do najprostszych technik nanoszenia i mają ograniczone zastosowanie, np. do malowania zabawek, galanterii drzewnej, wyrobów pamiątkarskich oraz do poli-turowania drewna. Powłoki z tych wyrobów nie wykazują odporności na działanie czynników mechanicznych i atmosferycznych. Poniżej scharakteryzowano ważniejsze wyroby spirytusowe. Lakiery szelakowe to spirytusowe roztwory szelaku. Lakiery szela-kowe dzieli się na właściwe lakiery szelakowe, zawierające 30 — 40% szelaku rozpuszczonego w 90 — 95-procentowym alkoholu etylowym, oraz politury, zawierające 15 — 25% szelaku rozpuszczonego w 83 — 90-procentowym alkoholu.
Lakiery szelakowe zawierają zwykle kilka procent plastyfikatora, np. oleju rycynowego, ftalanu butylu, fosforanu trikrezylu. Lakiery spirytusowe to roztwory żywic naturalnych lub syntetycznych w alkoholu etylowym. Zawierają żywice naturalne (damare, kalafonię, szelak) lub syntetyczne (np. fenolowo-formaldehydowe) oraz dodatki plastyfikatorów (ftalany). Politury spirytusowe otrzymuje się przez rozpuszczenie szelaku w alkoholu etylowym. Zależnie od rodzaju i zawartości szelaku w roztworze rozróżnia się pięć gatunków politury: lemon — 25-i 40-procentowy roztwór szelaku odmiany lemon; oranż — 25-procen-towy roztwór szelaku oranż, rubin — 25-procentowy roztwór szelaku rubin i 25-procentowa politura biała sporządzona z szelaku specjalnie bielonego. Politurę rozcieńcza się przed użyciem spirytusem denaturowanym do koncentracji odpowiedniej dla poszczególnych faz poli-turowania. Nitropolitury — nazywane także politurami nitrocelulozowymi “”- produkuje się jako płatki przeznaczone do rozpuszczania przez użytkownika lub jako 25-procentowy roztwór szelaku, nitrocelulozy 1 plastyfikatorów w rozpuszczalnikach organicznych, zwanych nitro-Politurą PM w płynie.